Biến tấu ẩm thực dân gian qua nguồn nguyên liệu bản địa tập trung vào sinh thái và sự thay đổi.

ĐĂNG KÝ TẠI ĐÂY

GIỚI THIỆU

Chương trình nghiên cứu Tập tàng tìm kiếm một nhà nghiên cứu / một người thực hành độc lập (independent researcher/practitioner) tham gia thực hiện dự án nghiên cứu thực địa trong thời gian bốn tuần tại địa bàn tỉnh Trà Vinh cũ (nay là tỉnh Vĩnh Long).

Tên gọi Tập tàng làm gợi nhớ đến sự hội tụ phong phú, ngẫu hứng trong tô canh rau tập tàng dân dã từ nhiều loại rau dại theo mùa và theo thổ nhưỡng. Khai thác tinh thần đó, chương trình đặt câu hỏi về mối liên hệ sống động giữa môi trường sống, nguồn tài nguyên bản địa và văn hóa ẩm thực tại vùng hạ lưu sông Mekong. Khi sinh thái và nguồn nguyên liệu thay đổi và dòng chảy văn hóa giao thoa, con người đã thay đổi cách ăn, cách nấu và cách tạo nghĩa cho món ăn như thế nào?

Chương trình hướng tới việc khám phá các chỉ dấu sinh thái và xã hội được phản ánh trong đời sống ẩm thực dân gian thông qua các trường hợp khảo sát cụ thể khu vực Trà Vinh:

→ Nguồn nguyên liệu;

→ Sự thích ứng của con người;

→ Biến tấu trong ẩm thực, món ăn;

→ Ý nghĩa văn hóa và tinh thần, bản sắc vùng miền.

Chương trình không đặt ra một kết luận định sẵn, mà mở ra không gian để nhà nghiên cứu lắng nghe, quan sát và bóc tách từng lớp đời sống bản địa. Nhà nghiên cứu được khuyến khích đặt câu hỏi riêng, phát hiện những mối liên hệ mới và lựa chọn đối tượng nghiên cứu phù hợp.

CÂU HỎI VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Nhà nghiên cứu không bắt buộc phải khảo sát toàn bộ địa phương Trà Vinh. Do thời gian thực địa giới hạn trong bốn tuần, ứng viên được khuyến khích lựa chọn một đề tài trọng tâm để khảo cứu sâu:

• một địa bàn cụ thể;
• một nhóm cộng đồng;
• một (hoặc một nhóm) nguyên liệu;
• một (hoặc một nhóm) món ăn hoặc kỹ thuật chế biến;
• hoặc một mối quan hệ cụ thể giữa sinh thái – nguyên liệu – ẩm thực.

Từ đó, nghiên cứu có thể đặt ra những câu hỏi như:

• Nguồn nguyên liệu bản địa thay đổi như thế nào theo thổ nhưỡng, mùa vụ và điều kiện sinh thái?
• Người dân thích ứng như thế nào khi nguồn nguyên liệu trở nên khan hiếm, biến chất hay biến mất hoàn toàn?
• Cùng một nguyên liệu, các cộng đồng khác nhau tạo ra những cách chế biến và cách ăn khác nhau như thế nào?
• Những thay đổi trong nguồn nước, đất đai và sinh thái có thể được “đọc” thông qua những thay đổi trong món ăn hay không?
• Một món ăn truyền thống thay đổi đến đâu mà vẫn được cộng đồng nhìn nhận là “món ăn của mình”?

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Ứng viên được tự do lựa chọn phương pháp phù hợp với câu hỏi nghiên cứu đề ra:

• quan sát và tham gia vào đời sống sinh hoạt ẩm thực của cộng đồng;
• phỏng vấn và ghi chép lời kể của người dân;
• nghiên cứu lịch sử và tư liệu lưu trữ địa phương;
• lập bản đồ nguồn nguyên liệu hoặc chuỗi cung ứng nguyên liệu;
• ghi nhận tính mùa vụ và sự thay đổi của nguồn tài nguyên;
• thử nghiệm nấu ăn và tái hiện món ăn;
• ghi hình, chụp ảnh tư liệu;
• hoặc các phương pháp nghiên cứu khác phù hợp.

Đề xuất cần thể hiện rõ câu hỏi nghiên cứu, đối tượng khảo sát, và phương pháp làm việc phù hợp với quy mô bốn tuần thực địa.

KẾT QUẢ ĐẦU RA

Nhà nghiên cứu cần hoàn thành một kết quả nghiên cứu cụ thể kết hợp cùng phương án chia sẻ với cộng đồng theo hai phần dưới đây:

1. Kết quả nghiên cứu/Research output (Bắt buộc). Bao gồm nhưng không giới hạn về định dạng: Bài viết, báo cáo nghiên cứu, tư liệu lưu trữ, video, hình ảnh, âm thanh, ghi chép, bản đồ, ấn bản, v.v.
2. Chương trình công chúng/Public programme (Khuyến khích). Dựa trên kết quả nghiên cứu, nhà nghiên cứu được khuyến khích phát triển một hoạt động tương tác nằm trong khuôn khổ tuần lễ Nổ Cái Bùm: Workshop, food tasting, nấu ăn tập thể, hoặc tọa đàm, kể chuyện văn hóa ẩm thực, v.v.